Kurgan nedir?

Kurgan-Mezar odası

Kurgan, Orta Asya’da ki eski Türk mezarlarına verilen ad. Genelde devlet yöneticisi olanlar için yapılmışlardır. Kurganlar tahtalarla, bazen de taşlarla çevrili mezar odalarının üstüne bir metre ile yetmiş metre arasında toprak yığılmasıyla oluşturulur. Kurganlarda asıl mezar odası bazen dikdörtgen, bazen kare veya oval olabiliyodu. Cesedin bulunduğu yere bazen doğrudan ulaşılabiliyor bazen de bu oda altta yer alıyordu. Ceset odasının döşemesi ağaç kütükleri ve kalastan yapılıyodu. Cesetlerin başı doğuya çevrilmiş olur ve cesetler eşyaları ile birlikte kurganlara gömülürdü. Kurgan ın farrklı bölgelerinde at casetlerine de rastlanmıştır.

Bugüne değin bulunan en önemli kurgan Kazakistan’da ki Esik kurganı’dır. Esik Kurganın da bulunan altın elbiseli adamdan daha önemlisi yarısı kırık bir kabın üzerindeki 26 harflik iki satır yazıdır. Bu yazı bugüne kadar bilinen en eski Türk yazısı olarak kabul edilen Yenisey ve Orhun anıtlarındaki yazılardan yaklaşık bin yıl daha eskidir. Böylece ilk Türk yazısının tarihi milatdan önce beşinci yüzyıl olarak kesinleşmiştir.

Kazak Tarihçi Prof. Dr. Olcas Süleymanof yazıyı şu şekilde okumuştur:

“Khan Uya üç otuzı (da) yok boltı. Utugsi tozıltı.”

“TİGİN 23’ÜNDE ÖLDÜ. ESİK HALKININ BAŞI SAĞ OLSUN.”
Esik Kurganı, İskitlere ait olduğu düşünülen bir kurgan.

M.Ö. 5. yüzyıl’dan kalma olduğu sanılır. Kazakistan’da gün ışığına çıkarılmıştır.

Altın Elbiseli Adam Kazakistan’da Esik Kurganı’nda bulunmuştur. Türklerin Eski Çağdaki yaşayışları hakkında fikir edinilebilir. Esik Kurganı Kazakistan’ın önemli bir hazinesi olma konumundadır. Bu kurgan Sovyetler döneminde keşfedilmiştir. Altın Muharip’in çıkarıldığı yerde, Göktürk yazılarına çok benzer bir stille yazılmış bir yazı görülür. Bu da Göktürk alfabesinin millî bir alfabe olduğunu ve uzun süreden beri var olduğunu kanıtlamaktadır.

Kurganda üçbinden fazla altın eşya, seramik küpler, tahta tabaklar, iki gümüş çanak bulunmuştur. Gümüş çanak içinde Göktürk harflerinin ilk normları görülmektedir.

Realistik süsleme sanatı bu kurganda da bulunmuştur. Eyer örtüleri, tahta eyerler ve silahlarda bulunmuştur.

  • Altın Elbiseli Adam’ın mezarından çıkan kadeh Türkçenin ne kadar köklü bir dil olduğunu gösteriyor ama nedense bir tek bizimkiler Türk olduğunu kabullenmekte zorlanıyor. Tarih kitaplarımız halen daha Orhun ve Yenisey’de kalmış. Altın Elbiseli Adam hakkında oldukça ayrıntılı bir yazı da ben yazmıştım. Ne yazık ki genç kuşak adını bile bilmiyor.